Als je íemand een CGW-ambassadeur zou kunnen noemen, is het Esther Wright wel. “Het overgrote deel van mijn behandelteam bestaat uit cgw’ers. Wij werken niet meer met gewone begeleiders. Dus niet te veel mitsen en maren. Het kan!”

Van wie komt deze optimistische uitspraak? Esther Wright is senior zorgmanager bij Pro Persona. Ze werkt bij TOP-GGZ Overwaal, Expertisecentrum Angst, Dwang en PTTS in Lent, waar cliënten een klinische of deeltijdbehandeling krijgen. Het behandelende dagteam bestaat, naast gz- en klinisch psychologen, uit een psychiater, verschillende vaktherapeuten en meerdere cognitief gedragstherapeutisch werkers (cgw’ers).

Dezelfde taal

De behandeling in Overwaal is volledig gebaseerd op de cognitieve gedragstherapie (CGT). Dat vraagt meer dan alleen kennis van CGT-technieken, aldus Esther. “Je hebt niet alleen een regiebehandelaar nodig die de lijnen uitzet, maar ook mensen die in de dagelijkse begeleiding dezelfde taal spreken als de regiebehandelaar. Je wilt immers niet dat er ruis komt tussen de behandellijn en de uitvoering. Je kunt de behandeling alleen stevig neerzetten als je dezelfde taal spreekt en ademt. De cgw’er en de cgt’er versterken elkaar en dat komt de behandeling, en dus de cliënt, ten goede.”

Hoe werkt dat bij Overwaal in de praktijk? In de ochtend zitten de regiebehandelaar, de cgw’er en de cliënt bij elkaar en stemmen ze af wat ze die dag gaan doen en waar de uitdagingen liggen, bijvoorbeeld als het gaat om exposureoefeningen. De cgw’er kan daar dan meteen mee aan de slag. Tijdens de evaluatie aan het einde van de dag bespreken ze vervolgens hoe het is gegaan. “Het voordeel is dat je allemaal exact dezelfde koers vaart. Voor onze cliënten, met angst- en dwangproblematiek, is dat heel belangrijk, want zo voorkom je dat ze situaties en oefeningen vermijden.”

“Je kunt de behandeling alleen stevig neerzetten als je dezelfde taal spreekt en ademt”

– Esther Wright

Binden en boeien

Als het aan Esther lag, zou elke vertrekkende cgw’er worden opgevolgd door een nieuwe cgw’er. Helaas liggen de cgw’ers niet voor het oprapen, zodat het voor Esther belangrijk is dat een nieuwe werknemer bereid is om de CGW-opleiding te volgen. Dat houdt wat haar betreft niet op na de theoretische basis en enkele praktijkdagen. “De verdieping is zeker zo belangrijk. Het supervisietraject mag niet ontbreken”. Esther erkent dat de kosten daardoor niet gering zijn, maar voor haar wegen die zeker op tegen de baten. Niet alleen omdat de opleiding zorgt voor een betere behandeling (en behandellijn) op de werkvloer. De tijd en het geld die Pro Persona investeert in haar personeel, betalen zich namelijk ook op een andere manier terug. “Je bindt en boeit je personeel.”

Esther merkt dat het nut van een volledige CGW-opleiding niet voor iedereen een vanzelfsprekendheid is. “De investering qua tijd en geld van het theoretische deel van de CGW-opleiding is te overzien en dat maakt dat sommige managers hun medewerkers alleen dat deel laten volgen”. Eeuwig zonde, vindt Esther. “Als organisatie moet je ervoor zorgen dat de randvoorwaarden voor de CGW-opleiding in orde zijn. Dat houdt niet alleen in dat je iemand het supervisietraject laat doorlopen, maar ook dat je de ontwikkeling van je medewerker blijft faciliteren, bijvoorbeeld door diegene te laten deelnemen aan het jaarlijkse voorjaarscongres en/of het najaarscongres.”

Dat de toegevoegde waarde van de cgw’er voor Pro Persona als een paal boven water staat, blijkt wel uit het feit dat de organisatie sinds kort een eigen CGW-opleiding verzorgt. “Dat is heel waardevol. Ten eerste worden de lessen gegeven door onze eigen behandelaren en cgw’ers en kunnen we zo onze expertise verwerken in de lesstof. Ten tweede kunnen we meteen de koppeling maken met de Pro Persona-werkvloer in de praktijk.” En ze zetten nog een stapje verder. Esther: “We leiden daarnaast onze gedragstherapeuten op tot supervisor, want we willen ook het supervisietraject kunnen bieden”. En leert de supervisor al doende niet net zoveel als de supervisant?

Mooie tussenweg

Ze vindt het jammer dat niet elke organisatie de toegevoegde waarde van het cognitief gedragstherapeutisch werken inziet, want wat haar betreft zouden veel meer hulpverleners baat hebben bij een cgw’er in hun team, of ze nu werken met ouderen, mensen met een psychose of in een FACT-team zitten. “Je ziet bij onder anderen verpleegkundigen, sociotherapeuten en maatschappelijk werkers vaak dat ze op een bepaald moment een plafond bereiken in hun kunnen. Ze hebben een jarenlange werkervaring en zijn toe aan een verbreding, een verdieping. Niet iedereen wil of kan echter een post-hbo- of masterstudie doen. De CGW-opleiding is dan een heel mooie tussenweg. En als je je supervisie hebt afgerond en eenmaal geregistreerd cgw’er bent, met voldoende praktijkervaring, stijg je echt een niveau.” Ook de werkgever doet er zijn voordeel mee. “Je houdt je medewerkers geprikkeld. Je biedt hun de mogelijkheid om zich tijdens de ongeveer veertig supervisiesessies steeds weer te ontwikkelen. Het gaat dus verder dan alleen kennisvermeerdering.”

Randvoorwaarden en inbedding

Esther realiseert zich dat het voor een werkgever geen licht besluit is om tijd en geld te stoppen in een CGW-opleiding. Daarom hamert ze er ook op dat het een weloverwogen en breed gedragen beslissing moet zijn. “Zorg ervoor dat de randvoorwaarden staan. Een manager moet met het team de inzet, de verwachtingen en de supervisiemogelijkheden bespreken, liefst vóórdat iemand aan de CGW-opleiding begint. Daarnaast is ‘inbedding’ belangrijk, zeker voor de startende cgw’er. Dat houdt in dat er samenwerking is binnen het team, dat de cgw’er kan sparren met collega’s en dat hij weet hoe hij de nieuw geleerde vaardigheden toepast. Het helpt ook als je als manager suggesties doet voor een supervisor en dat een opleideling niet zelf op zoek moet naar iemand. Anders gezegd, als je de randvoorwaarden en de inbedding niet op orde hebt, wordt het een energielek. Een loze investering, zowel voor het team als voor de cgw’er in opleiding.”

Kan Esther, tot slot, met een paar woorden zeggen wat de CGW-opleiding voor haar betekent? Dat kan ze: “Verrijking, dezelfde taal spreken en kwaliteitsverhoging van je behandeling”. 

Door Hilde Bout – Het redactieadres