Evidence-based maatwerk is hip! Workshop exposure voor dwangstoornis

Rob Faltin en Carla Steeman

Thema

Obsessieve-compulsieve stoornis maatwerk evidence-based exposure

Doelgroep

Mensen met weinig ervaring met het onderwerp

Workshop

In deze workshop zullen we met exposure op maat voor Obsessief-compulsieve stoornis (OCS) oefenen. Aan de hand van eenvoudige casussen, en van wensen van deelnemers, zullen we telkens 'extra ingrediënten' inbrengen en zoeken naar mogelijkheden voor een positieve vervlechting van die ingrediënten in de exposure. Bijvoorbeeld:

  • De partner van je cliënt met symmetriedwang legt zijn spullen 'zomaar' op tafel en mag van cliënt de vaatwasser niet vullen;
  • Het kind van je cliënt met smetvrees moet zich omkleden na het buitenspelen en visite wordt op koortslippen gecontroleerd en mag dan niet naar binnen;
  • De ouders van je cliënt vinden de exposureoefeningen gevaarlijk;
  • Je cliënt met agressieve intrusies is ooit door het lint gegaan;
  • Je cliënt is mishandeld in zijn jeugd en heeft in die periode OCS ontwikkeld;
  • Je cliënt heeft twijfeldwang over zich wel of niet laten dopen;
  • Je cliënt komt elke sessie met andere voorbeelden van ervaringen waar hij last van heeft. Zijn angstwekkende gedachte is vaak ‘ALS er een ramp gebeurt en ik had het kunnen voorkomen DAN is het mijn schuld’. Afgelopen week zag hij een snelle fietser waarvan de sjaal lang hing met het gevaar door de spaken te zullen komen (en mogelijk de fietser zo te wurgen, dacht cliënt), en heeft de fietser nog 3 straten gevolgd om haar te laten weten dat haar sjaal bijna door de spaken kwam.

Andere onderwerpen die aan de orde kunnen komen zijn:

  • Hoe gebruik je creativiteit die van cliënt om exposureoefeningen te ontwerpen waarbij cliënt zo angstig mogelijk wordt dat er door zijn toedoen een ramp gebeurt, maar uiteraard zonder het nemen van onnodige risico’s?
  • Beheers je de oefeningen die je aan cliënt voorlegt zelf ook? Zou je er ook mee willen oefenen, wat vind je lastig? In hoeverre zou je je fiets ergens niet op slot durven laten staan, of het gas aan laten staan? Zou je een appel willen eten nadat je een openbaar toilet hebt aangeraakt? Waar liggen jouw grenzen en hoe wil je modeling gebruiken in je behandelingen?

Wij hopen vooral veel te leren door te doen en het daarna uitwisselen van ervaringen. Een workshop voor doeners of doeners-in-spé.

Leerdoel
  • exposureprotocol op maat maken;
  • zelf moeilijke exposureoefeningen beheersen;
  • cliënten motiveren om te oefenen met exposure met responspreventie
  • omgaan met knelpunten
Literatuur
  • Tijdschrift voor Gedragstherapie: Themanummer over evidence-based practice (jaargang 51, nr. 3, september 2018).
  • Moritz, S., Külz, A., Voderholzer, U., Hillebrand, T., McKay, D., & Jelinek, L. (2018). “Phobie à deux” and other reasons why clinicians do not apply exposure with response prevention in patients with obsessive-compulsive disorder. Cognitive Behaviour Therapy, 1-15. DOI: 10.1080/16506073.2018.1494750