Behandelen van traumatische rouw

Elise van Wageningen en Simone de la Rie

Overlevenden van traumatische gebeurtenissen kunnen als gevolg hiervan psychische klachten ontwikkelen samengaand met problemen op meerdere levensgebieden. Traumatische gebeurtenissen gaan vaak gepaard met verlies van dierbaren. Traumatische rouw na verlies van een naaste onder belastende omstandigheden (niet-natuurlijke omstandigheden) vormt een frequent onderdeel van complexe psychotraumaklachten. Bij traumatische rouw bestaan naast kernsymptomen van gecompliceerde rouw, zoals separatiepijn en separatiewanhoop, klachten passend bij depressie en/of posttraumatische stressstoornis (PTSS), waaronder herbelevingen van de traumatische gebeurtenis, vermijding, negatieve veranderingen in cognities en stemming en veranderingen in prikkelbaarheid en reactiviteit. De persistente complexe rouwstoornis verwijst naar complexe rouw na verlies waarbij de dood natuurlijk of niet natuurlijk kan zijn.

De belangrijkste klachten van gecompliceerde rouw zijn: terugkerende scheuten van ‘separatiepijn’, met een intens verlangen en heimwee naar de overledene; preoccupatie met gedachten van de overledene, waaronder verontrustende, zich opdringende gedachten met betrekking tot de dood; een gevoel van ongeloof, boosheid en bitterheid over de dood van de dierbare. In de DSM 5 is de diagnose persisterende complexe rouwstoornis opgenomen.

Doel van de workshop
  • Kennismaken met Beknopte Eclectische Psychotherapie voor Traumatische Rouw (BEP-TR)
  • Leren uitvoeren van rouwgerichte exposure.
  • Leren inzetten van gedragsexperimenten om het vermijdingsgedrag te verminderen.
  • Aandacht voor het uitvoeren van een rouwritueel.
  • Er zal aandacht zijn voor cliënten van niet-Nederlandse afkomst.
Uitwerking van de workshop
  1. Korte inleiding over traumatische rouw (maximaal 10 minuten).
  2. Korte inleiding over BEP-TR (maximaal 10 minuten).
  3. Rollenspel door trainers waarin rouwgerichte exposure wordt voorgedaan.
  4. Deelnemers gaan zelf oefenen in tweetallen. Nabespreking/ vragen
  5. Imaginaire conversatie met de overledene: voorbeeld van deze techniek door middel van rollenspel.
  6. Deelnemers gaan zelf oefenen. Nabespreking en vragen
  7. Aandacht voor rouwrituelen. Voorbeelden uit de praktijk. Interactief gedeelte met de deelnemers.
Over de sprekers:

Simone de la Rie is klinisch psycholoog/psychotherapeut en P-opleider gedragswetenschappen bij Stichting Arq |Centrum ’45. Zij is psychotraumatherapeut bij de NtVP.

Zij werkt sinds 2006 bij stichting Centrum ’45, de laatste jaren op de polikliniek en dagkliniek in Diemen, waar zij van 2015 tot 2018 expertiseteamleider was van het team ‘Vluchtelingen, Asielzoekers en Trauma.’ Sinds 2018 is zij Research Track coördinator van het track ‘Migratie en Psychotrauma.’ Haar aandachtsgebied is – het optimaliseren van - diagnostiek en behandeling van psychotrauma en de gevolgen van gedwongen migratie bij niet- Westerse doelgroepen. Zij is docent en trainer Narratieve Exposure Therapie.

Elise van Wageningen is sinds augustus 2008 werkzaam bij Stichting Centrum ’45, GZ-psycholoog, langdurige ervaring met het behandelen van traumatische rouw bij de niet-westerse doelgroep, bij beroepsgerelateerden en bij nabestaanden na rampen zoals MH-17 ramp. Vanaf 1 januari 2019 werkzaam bij I-Psy Zaandam.

Bekijk hier de presentatie

Literatuur
  • Boelen, P. A., de Keijser, J., van den Hout, M. A., & van den Bout, J. (2007). Treatment of complicated grief: A comparison between cognitive-behavioral therapy and supportive counseling. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 75(2), 277-284. doi:10.1037/0022-006X.75.2.277
  • Boelen, P. A., & van den Bout, J. (2011). Protocollaire behandeling van gecompliceerde rouw. In G. Keijsers, A. Van Minnen, & K. A. L. Hoogduin (Eds.), Protocollaire behandelingen van volwassenen met psychische klachten (pp. 341-377). Amsterdam: Boom.
  • De Keijser, J., Boelen, P., Smid, G. (2018). Handboek Traumatische rouw. Amsterdam, Nederland; Boom Uitgevers.
  • Gersons, B. P. R., Meewisse, M. L., Nijdam, M. J., & Olff, M. (2013). Beknopte eclectische psychotherapie voor de posttraumatische stress stoornis (BEPP), derde Nederlandse versie. Amsterdam: Academisch Medisch Centrum / Arq Psychotrauma Expert Groep
  • Smid, G. E., Kleber, R. J., de la Rie, S. M., Bos, J. B. A., Gersons, B. P. R., & Boelen,P. A. (2015). Brief Eclectic Psychotherapy for Traumatic Grief (BEPTG): Toward integrated treament of symptoms related to traumatic loss. European Journal of Psychotraumatology, 6, 27324.
  • Smid, G.E., Meer, van der C.A.I., Olff, M., Nijdam, M.J. (2018). Predictors of Outcome and Residual Symptoms Following Trauma-Focused Psychotherapy in Police Officers With Posttraumatic Stress Disorder. Journal of Traumatic Stress October 2018, 31, 764–774.