Ieder mens is heel

Jacqueline A-Tjak

Thema

Therapeutische relatie en waarden

Doelgroep

Mensen met weinig ervaring met het onderwerp

Workshop

Een belangrijk uitgangspunt van Acceptance and Commitment Therapy is dat we psychologisch gezien allemaal in hetzelfde schuitje zitten . Iedereen lijdt en iedereen loopt, in meer of mindere mate, vast. In lijn hiermee is de diagnose niet leidend voor de behandeling. Het is de mate waarin iemand is vastgelopen en de mate waarin iemand wel of niet over vaardigheden beschikt om weer te kunnen bewegen, die bepalen hoe de behandeling eruit komt te zien.

Inmiddels zijn er ruim 235 RCT’s gedaan, bij uiteenlopende diagnose categorieën, naar de werking van ACT waarbij in bijna alle gevallen klachtafname wordt gevonden. Maar klachtafname is geen doel van de behandeling. Cliënten wordt een alternatief geboden, namelijk leren de aandacht en energie te richten op rijkere ervaringen, betekenisvolle activiteiten, die zin en voldoening geven . Cliënten leren in actie te komen, mét lastige ervaringen, zoals angst, somberheid, stress, lichamelijke problemen, enz.

En omdat ACT zich richt op menselijk functioneren kunnen therapeuten de principes van ACT ook voor zichzelf gebruiken. In de therapiekamer, maar ook om flexibel te functioneren in werksituaties en privé. Ze kunnen daarmee een uitstekend rolmodel zijn voor cliënten, juist als het gaat om eigen vastlopen. Eigen voorbeelden werken bovendien heel normaliserend en validerend. Van belang is wel dat de rollen niet vervagen en de cliënt voor de therapeut moet gaan zorgen, of het vertrouwen in de therapeut als hulpverlener verliest. In deze workshop wordt geoefend met het delen van de eigen kwetsbaarheid op een therapeutische manier door de therapeut met de client. Zoals geldt voor cliënten geldt dat ook voor therapeuten: je maakt een sprong, maar forceert jezelf daarin niet.

In deze workshop wordt verder aandacht besteed aan waarden, als belangrijke hulpmiddelen om bewustere keuzes te maken over waar iemand tijd en energie in wil steken. Waarden werken als intrinsieke bekrachtigers voor blijvende gedragsverandering. Terwijl in veel behandelingen, net als in ACT aandacht besteed wordt aan emotieregulatie en het verminderen van de beperkende invloed van cognities, is waarden een aspect van het ACT model dat aanvullend is op andere modellen. Het brengt een aspect van de client in beeld dat doorgaans weinig expliciete aandacht krijgt.

Leerdoel
  1. Gebruik van de gelijkwaardigheid als mens in de therapeutische relatie.
  2. Gebruik van waarden als intrinsieke, zingevende motivator tot blijvende gedragsverandering.
Bekijk hier de presentatie en oefeningen

Literatuur

J. A-Tjak (2010). Acceptance and Commitment Therapy: Een nieuwe vorm van cognitieve gedragstherapie. GZ-psychologie, 1, 10-13.

J. A-Tjak (2009). Acceptance and Commitment Therapy: hoe nieuw taalgebruik kan bijdragen aan een rijker leven. Psychopraxis, 4, 124-130.

Interview Jacqueline A-Tjak voor de VGCt. Wat is ACT? Interview uit de wetenschappelijke nieuwsbrief (2015) van de VGCt door Matthijs Steeneveld

A-Tjak, J., Davis, M.L., Morina, N., Powers, M.B., Smits, J.A.J., & Emmelkamp, P.M.G. (2015). A Meta- Analysis of the Efficacy of Acceptance and Commitment Therapy for Clinically Relevant Mental and Physical Health Problems. Psychotherapy and Psychosomatics, 84, 30-36.