Doorontwikkeling ROM: wat gaat er veranderen?

Verslag van de bijeenkomst van Akwa

Kop Routine Outcome Monitoring

Op 26 november 2018 vond een invitational conference van de nieuwe alliantie kwaliteit in de ggz (Akwa) plaats over de doorontwikkeling van ROM. Wat moet je hier als behandelaar hierover weten?

Het meten van behandeluitkomsten voor kwaliteitsverbetering klink op het eerste gezicht niet als een controversieel onderwerp. Toch hebben weinig onderwerpen in de ggz zoveel stof doen opwaaien als ROM het afgelopen jaar. Het ROM-debat legde de verschillende visies op kwaliteitsmeting binnen de ggz bloot. Daarbij waren er zorgen over de methodologie, privacy en de rol van zorgverzekeraars in de doorontwikkeling van ROM. (Kijk hier voor een overzicht van de discussie). Na een tijdelijke impasse zijn er stappen ondernomen om tegemoet te komen aan de kritiek.

Nieuwe start

Ten eerste zijn de bekritiseerde Stichting benchmark ggz (SBG) en het NKO samengegaan in Akwa. Daarbij is het nadrukkelijk het idee dat Akwa een alliantie is van het veld (iedereen die het bestuurlijk akkoord heeft getekend) en geen organisatie die de praktijk van bovenaf dingen oplegt. Patiënten(vertegenwoordigers) zijn nadrukkelijk betrokken.

Verzekeraars meer aan zijlijn
De zorgverzekeraar zit bij Akwa aan tafel maar heeft geen stemrecht. De zorg dat ROM-data uiteindelijk ook zal worden gebruikt bij de zorginkoop kan Akwa niet wegnemen. Wel wordt benadrukt dat het ontwikkelen van ROM voor de behandeling en ROM als leerinstrument het primaire doel is. Pas als dat stevig staat kan gekeken worden of dezelfde data zich ook lenen voor vergelijkingsinformatie en zorginkoop. Dit zal in pilots worden onderzocht.

Privacy
Op het gebied van privacy wordt aansluiting gezocht bij de nieuwe privacywetgeving (AVG). Dit moet nog worden uitgewerkt, maar waarschijnlijk betekent dit onder meer dat explicieter en gedetailleerde  toestemming wordt gevraagd aan patiënten. Daarbij zal waarschijnlijk een opsplitsing komen tussen toestemming voor het gebruik van ROM-data voor intern gebruik (bijsturing van de behandeling en intervisie) en geanonimiseerde datadeling met externe partijen (voor onderzoek, patiënten- en inkoopinformatie).

Koppeling zorgstandaarden

Er komt een duidelijke koppeling van ROM-instrumenten aan de zorgstandaarden die de afgelopen jaren zijn ontwikkeld. De komende tijd gaan expertwerkgroepen per probleemdomein meetinstrumenten kiezen die geschikt zijn om uitkomsten van de behandeling te meten. Dat moet leiden tot een set van uitkomstindicatoren per zorgstandaard. Uitkomsten worden hierbij breed gedefinieerd.

voorgestelde indicatorenVoorgestelde indicatoren

De voornaamste uitdaging bij het uitwerken van de indicatoren is het meten van de veelheid aan relevante uitkomsten zonder de administratieve lasten te vergoten. Een oplossing die nu waarschijnlijk lijkt is dat er per zorgstandaard een landelijke een beperkte set van verplichte meetinstrumenten komt, en dat er daarnaast ruimte is om regionaal te bepalen welke aanvullingen zinnig zijn.

Noodzaak van ROM

En waarom was het ook alweer allemaal nodig, dat ROMmen? Bea Tiemens frist ons geheugen tijdens de conferentie op met haar lezing. Haar belangrijkste boodschap: ROMmen is geen doel op zich, maar een hulpmiddel om evidence-based werken te ondersteunen. En dat middel is nodig omdat cliënten niet altijd gemiddeld reageren op onze evidence-based interventies. Om te weten of mensen geholpen zijn met onze behandelingen, zijn dus ook individuele metingen nodig om de behandeling te kunnen bijsturen. Dat de klinische blik als enige middel tekortschiet is inmiddels goed onderzocht: Therapeuten blijken een blinde vlek te hebben voor verslechtering van hun patiënten. Ook blijkt het monitoren van de behandeling een positieve uitwerking te hebben op de behandeling: De behandelduur neemt af en de effectgrootte neemt licht toe. Het advies aan onze leden is dan ook om vooral door te gaan met ROM voor de individuele behandeling.

Of en hoe ROM-data verantwoord voor andere doelen gebruikt kan worden moet de komende periode verder worden uitgewerkt. De VGCt blijft in P3NL verband betrokken bij doorontwikkeling van ROM. Wil je op de hoogte blijven? Volg dan het thema ROM.