Keynote: De therapeutische relatie kan niet zonder techniek

Anton Hafkenscheid

 

In de cognitieve gedragstherapie is het gebruik om de therapeutische relatie en behandeltechnieken als onafhankelijke factoren te beschouwen. De therapeutische relatie representeert in deze opvatting zo ongeveer de optelsom van de zogenaamde softe universele factoren van psychotherapie, en wordt soms zelfs in betekenis gereduceerd tot het placebo-effect.

Aan behandeltechnieken daarentegen worden in deze opvatting specifieke werkingsmechanismen toegeschreven, zoals pillen het moeten hebben van een specifieke chemische samenstelling in precieze doseringen. Deze opvatting miskent dat een productieve therapeutische relatie gebouwd is op heel specifieke beïnvloedingstechnieken, die van de therapeut veel kennis en vaardigheid vragen. Van behandeltechnieken zijn de werkingsmechanismen lang niet altijd bekend of overtuigend aangetoond.

In deze lezing bespreek ik de relatievaardigheden die de cognitief gedragstherapeutisch werker in huis moet hebben om de patiënt goed te kunnen helpen, al dan niet gecombineerd met de inzet van protocollaire behandeltechnieken. Deze relatievaardigheden zijn voor elke cognitief gedragstherapeutisch werker te leren, voor zover zij of hij ze al niet in huis heeft.

Bekijk hier de presentatie

Dr. A. (Anton) Hafkenscheid is als klinisch psycholoog-psychotherapeut verbonden aan Arkin/Sinai Centrum, Joodse geestelijke gezondheidszorg.
Hij is docent aan diverse postdoctorale opleidingen in de ggz (Centrale rino Groep Utrecht, Radboud Centrum Sociale Wetenschappen (rcsw) Nijmegen en de Katholieke Universiteit Leuven), is redacteur van het Tijdschrift voor Psychotherapie en is auteur van twee monografieën (De therapeutische relatie (Utrecht: De Tijdstroom, 2014) en Beter worden in je vak: systematische zelfreflectie voor professionals in de ggz (Amsterdam: Boom Uitgevers, 2018)).
In 2013 won hij de eerste Wim Trijsburgprijs, ingesteld door de Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie (nvp).